CAO Schoonmaak in patstelling: wat nawerking en 1 september betekenen voor je opleidingsverplichting

CAO Schoonmaak 2026: wat is de stand van zaken?

De cao-onderhandelingen in de schoonmaaksector zitten sinds eind juni 2026 vast. FNV-leden verwierpen het onderhandelingsresultaat met 81% tegen (Facto, juni 2026), terwijl CNV-leden met 81% vóór stemden. Er is dus wel een onderhandelingsresultaat, maar nog geen ondertekende CAO 2026-2028.

1. 18 mei 2026

   Onderhandelingsresultaat CAO 2026-2028

   Looptijd 1 juli 2026 t/m 30 juni 2028. Loonsverhoging +3,1% per 1 januari 2027 en +3,0% per 1 januari 2028, per 1 januari 2027 voor alle werknemers een reiskostenvergoeding ter hoogte van het maximaal fiscaal onbelaste bedrag (23 of maximaal 25 cent per kilometer), en een eenmalige bruto uitkering van maximaal € 1.000 naar rato van fulltime bij het bereiken van het 20e branchejaar. Géén verhoging per 1 juli 2026 (Schoonmakend Nederland).

2. Juni 2026

   FNV-leden verwerpen het resultaat (81% tegen)

   Bezwaren: lagere loondoorbetaling bij ziekte voor wie korter dan zes jaar in de sector werkt, geen automatische prijscompensatie, loonsverhoging te laag en te laat, en de ORT-regeling in de hotelschoonmaak. FNV stelt een ultimatum tot 30 juni, 18:00 uur (FNV).

3. 30 juni 2026

   CAO 2024-2026 verloopt; CNV-leden stemmen vóór (81%)

   Ook de algemeenverbindendverklaring van deze cao loopt op deze datum af (alleen artikel 44 over contractwisseling blijft verbindend tot 31 december 2027). CNV doet niet mee aan acties en vraagt werkgevers een aantal afspraken pas per 1 september door te voeren (CNV).

4. 1 juli 2026

   Ondertekening verschoven naar 1 september

   Schoonmakend Nederland en CNV bieden aan de ondertekening naar 1 september te verschuiven, zodat FNV Schoonmaak opnieuw met haar leden kan overleggen: "Wij blijven de deur openhouden voor FNV Schoonmaak." Het resultaat is volgens hen geen nieuw onderhandelingsstartpunt (Facto).

5. 2 juli 2026

   FNV-actiedag in Den Haag

   FNV organiseert een staking en actiebijeenkomst in Den Haag (Facto).

6. 1 september 2026

   Cao 2026-2028 getekend, zonder FNV

   Schoonmakend Nederland en CNV ondertekenen de cao. FNV sluit zich niet aan. De cao geldt met terugwerkende kracht vanaf 1 juli 2026 tot en met 30 juni 2028; direct daarna vragen partijen bij SZW een algemeenverbindendverklaring aan (Schoonmakend Nederland).

Belangrijk voor je informatiepositie: deze analyse is bijgewerkt op 9 september 2026 en gecontroleerd tegen de definitieve cao-tekst. Wij kiezen hierin geen partij tussen vakbonden en werkgevers. De feiten zijn voldoende om als werkgever je koers te bepalen.

Wat betekent nawerking concreet voor werkgevers?

Tussen 1 juli en 1 september 2026 was nawerking de bepalende regel, en voor werkgevers zonder cao-lidmaatschap is ze dat nog steeds. Nawerking betekent dat de normatieve arbeidsvoorwaarden uit CAO Schoonmaak 2024-2026 onderdeel blijven van de individuele arbeidsovereenkomst, totdat een nieuwe cao geldt (CAO-tekst 2024-2026). Een verlopen cao betekent dus niet automatisch: geen regels.

Eén nuance is voor werkgevers cruciaal. Nawerking geldt voor gebonden werkgevers: bedrijven die via lidmaatschap van een cao-partij aan de cao waren gebonden. De algemeenverbindendverklaring (AVV) van deze cao liep óók op 30 juni 2026 af, alleen artikel 44 over contractwisseling is verbindend verklaard tot 31 december 2027 (Schoonmakend Nederland). Een avv-cao heeft naar vaste rechtspraak geen nawerking voor ongebonden werkgevers. Ben je geen lid van een cao-partij en viel je alleen via de AVV onder de cao? Laat dan juridisch toetsen wat er in jouw situatie doorloopt en wat via verworven rechten of de arbeidsovereenkomst zelf geregeld is.

Voor de praktijk was dit de kern voor gebonden werkgevers: de opleidingsverplichting liep gewoon door. Artikel 42 lid 1 legt de verplichting bij de werkgever: "Binnen 12 maanden nadat je in dienst bent gekomen, biedt je werkgever je de basis(vak)opleiding aan", en de medewerker is verplicht die opleiding te volgen en examen te doen. Heeft iemand al een diploma van de basis(vak)opleiding, dan hoeft die de opleiding niet opnieuw te doen. Sinds 1 september staat diezelfde verplichting in artikel 42 van de cao 2026-2028 (cao-tekst 2026-2028), dus wie het aanbod liet versloffen, heeft nu een achterstand in te halen. Hoe de verplichting precies werkt, lees je in onze complete CAO-gids 2026.

De RAS-bijdragen liepen los van de patstelling door, en dat doen ze nog steeds. Zij worden jaarlijks vastgesteld in een eigen reglement, niet via nawerking van je arbeidsovereenkomsten. Voor 2026 geldt het Overzicht RAS bijdragen in de opleidingskosten 2026: een vast bedrag per werknemer dat je krijgt zodra de medewerker slaagt voor het RAS-examen, bijvoorbeeld € 475 voor de Basisvakopleiding schoonmaken, € 655 voor de variant plus module, € 950 voor Glasbewassing en € 1.390 voor de Basisopleiding Leidinggevenden. Voor taal- en schrijftrajecten geldt een aparte regeling met een bijdrage van maximaal € 3.950 per traject per deelnemer (70 uur à € 23,63, startdatum in 2026, RAS). Het volledige stappenplan staat in onze gids over RAS-subsidie aanvragen in 2026.

Wat veranderde er (niet) per 1 september 2026?

Schoonmakend Nederland en CNV hebben de cao 2026-2028 op 1 september ondertekend; FNV sloot zich niet aan (Schoonmakend Nederland, 1 september 2026). Voor de loonkosten verandert er op korte termijn weinig: de eerste loonsverhoging van 3,1% komt pas per 1 januari 2027. Een verhoging met terugwerkende kracht per 1 juli 2026 is er niet gekomen.

Wat wél veranderde: de afspraken uit het resultaat zijn cao-recht geworden. Per 1 januari 2027 krijgen alle werknemers een reiskostenvergoeding ter hoogte van het maximaal fiscaal onbelaste bedrag (23 of maximaal 25 cent per kilometer), en blijft de eenmalige bruto uitkering van maximaal € 1.000 naar rato van fulltime bij het 20e branchejaar bestaan. Omdat de ondertekening later viel dan de ingangsdatum, schoven twee afspraken op naar 1 september in plaats van 1 juli: de nieuwe regeling voor loondoorbetaling bij ziekte (artikel 33) en het eerdere recht op een contract voor onbepaalde tijd (artikel 9). De opleidingsafspraken, waarover hieronder meer, gelden wél vanaf 1 juli.

Eén vraag blijft open: de cao is er zonder FNV gekomen. Dat is voor werkgevers niet alleen een kwestie van sociaal klimaat (acties, stakingsbereidheid). Of een cao algemeen verbindend verklaard kan worden, hangt mede af van de representativiteit van de betrokken vakbonden. Juist voor werkgevers die niet zijn aangesloten bij een cao-partij is dat de bepalende vraag: zolang er geen AVV is gepubliceerd, geldt de nieuwe cao niet automatisch voor hun bedrijf. Partijen hebben de aanvraag op 1 september ingediend.

Waarom zet de nieuwe cao juist zwaarder in op opleiden?

De cao 2026-2028 houdt vakmanschap nadrukkelijk overeind. Naast de basis(vak)opleiding in artikel 42 staat het Traject Nederlandse taal nu als artikel 40 in de tekst. Het protocol reserveert € 250.000 per jaar voor loopbaanadvies via de RAS en noemt letterlijk het "vergoeden van basisvakopleidingen en taaltrajecten via RAS" (cao-tekst 2026-2028). Daar komt een centraal diplomaregister bij, en vanaf 2027 komen de opbrengsten uit de LLO-collectieven beschikbaar.

Drie protocolafspraken springen eruit. Ten eerste een centraal diplomaregister voor "met name de (basis)vakopleidingen in de sector": diploma's van schoonmaakmedewerkers worden daarmee sectorbreed vindbaar en overdraagbaar. Hoe dat register er precies uit komt te zien, staat nog niet vast. Ten tweede de expliciete vergoeding van taaltrajecten via RAS, een erkenning dat taal en vakkennis in deze meertalige sector samen optrekken. Meer daarover in ons artikel over taaltrajecten en meertalig opleiden via RAS. Ten derde de LLO-collectieven die vanaf 2027 het sectoraanbod voor leven lang ontwikkelen gaan voeden.

Hier zit de no-regret-conclusie voor werkgevers. Bij nawerking geldt het huidige regime en lopen de RAS-bijdragen door. Bij een nieuwe cao blijft de steun voor opleiden overeind en komt er infrastructuur bij. Wie nu opleidt, zit dus in elk scenario goed. Wie wacht, betaalt intussen de prijs van verloop: ons rekenmodel laat zien dat één vertrekkende schoonmaakmedewerker € 2.800 tot € 7.300 kost. Bekijk het RAS-erkende opleidingsaanbod voor de mogelijkheden per functiegroep.

Actiechecklist voor HR: 6 punten voor de komende weken

Zes acties geven je grip nu de handtekeningen er staan. De rode draad: de verplichting om binnen 12 maanden na indiensttreding de basis(vak)opleiding aan te bieden staat nu in artikel 42 van de nieuwe cao (cao-tekst 2026-2028), en de eerste loonstijging van 3,1% komt per 1 januari 2027. Je kunt dus meteen plannen.

1. Inventariseer je opleidingsachterstand. Welke schoonmaakmedewerkers zijn korter dan 12 maanden in dienst en hebben nog geen aanbod voor de basis(vak)opleiding gehad? Plan hen nu in. Medewerkers die het diploma al hebben, hoeven de opleiding niet opnieuw te doen.
2. Check of je gebonden of ongebonden werkgever bent. Ben je lid van Schoonmakend Nederland, dan geldt de nieuwe cao direct. Viel je alleen via de algemeenverbindendverklaring onder de cao, dan zat je sinds 1 juli 2026 zonder cao en val je er pas weer onder zodra de nieuwe AVV is gepubliceerd. Leg die vraag voor aan je jurist voordat je arbeidsvoorwaarden aanpast.
3. Dien lopende RAS-aanvragen direct in. De RAS-bijdragen staan los van de cao-patstelling: in 2026 krijg je bijvoorbeeld € 475 voor de Basisvakopleiding schoonmaken zodra de medewerker slaagt, en tot € 3.950 per deelnemer voor een taal- of schrijftraject dat in 2026 start. Gebruik het 5-stappenplan voor RAS-subsidie.
4. Budgetteer de nieuwe loonkosten alvast. Reken met +3,1% per 1 januari 2027, +3,0% per 1 januari 2028 en per 1 januari 2027 een reiskostenvergoeding ter hoogte van het maximaal fiscaal onbelaste bedrag per kilometer.
5. Communiceer feitelijk en neutraal naar je team. Leg uit wat nawerking betekent en respecteer het stakingsrecht. Onzekerheid over de cao is voor medewerkers net zo vervelend als voor jou.
6. Loop de definitieve cao-tekst door. Let op artikel 40 (Traject Nederlandse taal), 42 en 42A (opleiding voor medewerkers en leidinggevenden), 33 (loondoorbetaling bij ziekte) en 9 (contract voor onbepaalde tijd), en houd de AVV-publicatie in de gaten.

Veelgestelde vragen

Is er op dit moment een geldige cao in de schoonmaak?

Ja. Sinds 1 september 2026 geldt de cao 2026-2028, ondertekend door Schoonmakend Nederland en CNV, met terugwerkende kracht vanaf 1 juli 2026 tot en met 30 juni 2028. FNV tekende niet mee. Voor werkgevers die lid zijn van Schoonmakend Nederland geldt de cao direct. Viel je alleen via de algemeenverbindendverklaring onder de cao, dan zat je sinds 1 juli 2026 zonder cao: de oude AVV liep op 30 juni af en een avv-cao heeft geen nawerking. Partijen hebben op 1 september een nieuwe AVV aangevraagd.

Geldt de opleidingsverplichting nog steeds?

Ja. Artikel 42 van de cao 2026-2028 bepaalt dat de werkgever de medewerker binnen 12 maanden na indiensttreding de basis(vak)opleiding aanbiedt, dat de medewerker verplicht is die te volgen en examen te doen bij het RAS-Examenbureau, en dat wie het diploma al heeft de opleiding niet opnieuw hoeft te doen. Artikel 42A regelt hetzelfde voor leidinggevenden (cao-tekst 2026-2028). In de tussenperiode van 1 juli tot 1 september gold dezelfde verplichting voor gebonden werkgevers via de nawerking van CAO 2024-2026.

Wat is er op 1 september 2026 gebeurd?

Schoonmakend Nederland en CNV hebben de cao 2026-2028 ondertekend, zonder FNV. De cao geldt met terugwerkende kracht vanaf 1 juli 2026 tot en met 30 juni 2028. Twee afspraken gaan pas per 1 september in in plaats van 1 juli: de nieuwe regeling voor loondoorbetaling bij ziekte (artikel 33) en het eerdere recht op een contract voor onbepaalde tijd (artikel 9). Bij SZW is direct een AVV aangevraagd (Schoonmakend Nederland, 1 september 2026).

Komt er een loonsverhoging per 1 juli 2026?

Nee. De cao bevat géén loonsverhoging per 1 juli 2026. De afgesproken verhogingen zijn +3,1% per 1 januari 2027 en +3,0% per 1 januari 2028; de vakpers vatte dat samen als 6,1% meer loon (Facto, mei 2026). Daarnaast krijgen alle werknemers per 1 januari 2027 een reiskostenvergoeding ter hoogte van het maximaal fiscaal onbelaste bedrag van 23 of maximaal 25 cent per kilometer.

Kan ik nu nog RAS-subsidie aanvragen?

Ja. De RAS-bijdragen worden jaarlijks vastgesteld en stonden ook tijdens de patstelling los van de cao. In 2026 is de bijdrage voor de Basisvakopleiding schoonmaken € 475 per werknemer, uit te keren zodra die slaagt voor het RAS-examen; andere opleidingen kennen eigen vaste bedragen tot € 1.390 (Overzicht RAS bijdragen 2026). Voor taal- en schrijftrajecten geldt een aparte regeling van maximaal € 3.950 per traject per deelnemer bij een startdatum in 2026 (RAS). Zie ons stappenplan voor RAS-subsidie voor de aanvraagprocedure.

Wat betekent de nieuwe cao voor opleiden en ontwikkelen?

De cao versterkt de opleidingsinfrastructuur. Naast de basis(vak)opleiding in artikel 42 staat het Traject Nederlandse taal nu als artikel 40 in de tekst, met een RAS-vergoeding voor de werkgever. In het protocol staan een centraal diplomaregister voor met name de (basis)vakopleidingen, € 250.000 per jaar voor loopbaanadvies, een RAS-onderzoek naar een voorschot op de subsidie voor het kleine mkb en vanaf 2027 de opbrengsten uit de LLO-collectieven (cao-tekst 2026-2028). Volgens artikel 64 lopen de opleidingsartikelen zelfs door tot 30 juni 2029, een jaar langer dan de cao zelf.

Wat neem je mee?

• De patstelling is voorbij. Sinds 1 september geldt de cao 2026-2028 voor gebonden werkgevers, met terugwerkende kracht tot 1 juli. Ben je ongebonden en viel je alleen onder de AVV, laat dan toetsen wat er tot de nieuwe AVV in jouw situatie geldt.
• De eerste loonsverhoging (+3,1%) volgt pas per 1 januari 2027; er is dus tijd om te budgetteren.
• De cao houdt opleiden overeind: basis(vak)opleiding binnen 12 maanden, het Traject Nederlandse taal, een diplomaregister en € 250.000 per jaar voor loopbaanadvies. Die artikelen lopen zelfs door tot 30 juni 2029.

Wil je de opleidingsverplichting borgen zonder per medewerker te rekenen? Bekijk ons abonnementsmodel met onbeperkte vakopleidingen of lees eerst de complete CAO-gids 2026 voor de volledige context.

Geschreven door Patrick van Galen Last, Director Executive Sales bij Puritas College. Puritas College verzorgt RAS-erkende vakopleidingen en soft-skills-modules in negen talen voor de schoonmaakbranche.