OSB-keurmerk heet nu Keurmerk Schoon: deze opleidingseisen controleert de auditor

OSB-keurmerk heet nu Keurmerk Schoon: wat is er veranderd?

Het OSB-Keurmerk kreeg de naam Keurmerk Schoon toen brancheorganisatie OSB verderging als Schoonmakend Nederland (Schoonmakend Nederland). Inhoudelijk veranderde er weinig: de combinatie van NEN 4400-1, de Code Verantwoordelijk Marktgedrag en schoonmaakspecifieke eisen bleef de basis van het keurmerk.

Waarom maakt de naam dan uit? Om twee redenen. Ten eerste controleren opdrachtgevers en inkopers gecertificeerde bedrijven in het openbare register op keurmerkschoon.nl. Wie in een aanbesteding nog over het OSB-keurmerk schrijft, oogt gedateerd. Ten tweede circuleert er online veel verouderde informatie onder de oude naam. Werk daarom altijd vanuit de actuele Handleiding Keurmerk Schoon, versie maart 2025: de primaire bron voor alles wat de auditor toetst.

Het OSB-Keurmerk heet sinds de overgang van brancheorganisatie OSB naar Schoonmakend Nederland officieel Keurmerk Schoon. De opzet met NEN 4400-1, de Code Verantwoordelijk Marktgedrag en schoonmaakspecifieke eisen bleef gelijk (Handleiding Keurmerk Schoon, maart 2025).

Uit welke drie pijlers bestaat Keurmerk Schoon?

Keurmerk Schoon bestaat uit drie verplichte onderdelen: de NEN 4400-1-norm, de Code Verantwoordelijk Marktgedrag en een set schoonmaakspecifieke eisen. Daarnaast bestaat de vrijwillige Module Glas & Gevel voor glazenwassersbedrijven (Handleiding Keurmerk Schoon, maart 2025). Opleiden komt in twee van de drie pijlers terug.

Wie voert de inspectie uit? Voor de volledige scope zijn drie inspectie-instellingen aangewezen: Bureau Cicero, Normec VRO en TÜV NORD Nederland. Flexspect, KIWA en Safex mogen alleen het NEN 4400-1-deel inspecteren (Schoonmakend Nederland). Elk keurmerkbedrijf krijgt jaarlijks een inspectie: volledig of als vervolginspectie. Sinds 2024 is bovendien de steekproefomvang vergroot, waardoor de auditor meer dossiers opvraagt per bezoek.

Welke opleidingseisen controleert de auditor precies?

De auditor toetst twee schoonmaakspecifieke eisen die direct over opleiden gaan. Eis 5: uitvoerende medewerkers beschikken minimaal over de kennis en/of opleidingseisen waaraan wordt gerefereerd in de geldende cao. Eis 6: er is een schriftelijke instructieprocedure voor nieuwe medewerkers (Handleiding Keurmerk Schoon, maart 2025).

Daar blijft het niet bij. Ook de zelfverklaring bij de Code Verantwoordelijk Marktgedrag omvat naleving van de cao en het opleidingsbeleid. Opleiden komt in de audit dus op twee plekken terug: als harde eis aan de uitvoerende schoonmaakmedewerkers en als beleidsverklaring van de directie. Een mooi beleidsdocument zonder aantoonbare vakopleidingen valt daardoor snel door de mand.

De koppeling met de cao is strak georganiseerd. Bij aanvang van het lidmaatschap vindt een cao-controle plaats; daarna volgt tenminste eens per drie jaar een cao-controle in opdracht van de RAS. De cao-opleidingsverplichting zelf is helder: de werkgever biedt elke nieuwe medewerker binnen 12 maanden na indiensttreding de basis(vak)opleiding aan, en de medewerker is verplicht die te volgen en examen te doen (artikel 42 lid 1; RAS).

En met de cao-wisseling van 1 september 2026? Voor keurmerkhouders verandert er niets: als lid van Schoonmakend Nederland ben je direct gebonden aan de nieuwe cao, en eis 5 verwijst naar de geldende cao. De opleidingseis blijft dus toetsbaar, nu op grond van artikel 42. Lees de achtergrond in onze analyse van de CAO-patstelling en de ondertekening en de volledige uitleg van de verplichting in de complete CAO-gids 2026.

Keurmerk Schoon toetst opleiden via schoonmaakspecifieke eis 5, kennis- en opleidingseisen uit de geldende cao, en eis 6, een schriftelijke instructieprocedure voor nieuwe medewerkers. Structureel onjuiste cao-toepassing kan leiden tot schorsing uit het keurmerkregister (Handleiding Keurmerk Schoon, maart 2025).

Hoe bouw je een audit-proof opleidingsdossier?

Een audit-proof opleidingsdossier bevat zeven vaste onderdelen per schoonmaakmedewerker. De bewaartermijnen zijn hard: personeelsdossiers bewaar je tot 5 jaar na uitdiensttreding en de loonadministratie 7 jaar volgens NEN 4400-1 (Handleiding Keurmerk Schoon, maart 2025). Wie deze zeven punten op orde heeft, doorstaat de steekproef zonder bevindingen.

1. Arbeidscontract met opleidingsclausule. Het contract verwijst naar de cao en legt vast dat de medewerker de basisvakopleiding volgt.
2. Opleidingsplan. Per medewerker een plan voor de eerste 12 maanden: welke vakopleiding, wanneer, bij welke aanbieder.
3. Datum basisvakopleiding. Start- en afrondingsdatum, aantoonbaar binnen 12 maanden na indiensttreding.
4. Certificaten en diploma's. Kopie in het dossier, inclusief geldigheidsdatum waar die van toepassing is.
5. Herhaaltrainingen en specialistische modules. Registratie van opfrissessies en extra modules, zoals sanitair of vloeronderhoud, met datum en resultaat.
6. Instructieprocedure nieuwe medewerkers. De schriftelijke procedure uit eis 6, plus bewijs dat elke nieuwe schoonmaakmedewerker die instructie heeft gekregen.
7. Bewaartermijnen geborgd. Een vaste afspraak wie dossiers archiveert: personeelsdossiers 5 jaar na uitdiensttreding, loonadministratie 7 jaar.

Hoe versnelt een leerplatform met dashboard de audit?

Schoonmakend Nederland vergrootte in 2024 de steekproefomvang van de jaarlijkse inspectie, waardoor auditors meer dossiers per bezoek opvragen (Schoonmakend Nederland). Een leerplatform met dashboard maakt die dossiers in minuten exporteerbaar, in plaats van dagen zoekwerk in mappen en mailboxen.

De winst zit in centralisatie. Certificaten, de datum van de basisvakopleiding, voortgang van lopende modules en herhaaltrainingen staan per schoonmaakmedewerker op één plek. Vraagt de auditor tien dossiers op, dan lever je één export aan in plaats van tien keer knip- en plakwerk uit verschillende systemen. Dat scheelt niet alleen tijd, het voorkomt ook de gaten die juist tot bevindingen leiden.

Hetzelfde dossier gebruik je bovendien voor subsidie. De vakopleidingen die de auditor wil zien, zijn vaak ook subsidiabel via de RAS. Hoe je die aanvraag in vijf stappen regelt, lees je in onze gids RAS-subsidie aanvragen.

Is het SieV-keurmerk een alternatief voor het mkb?

Voor mkb-schoonmaakbedrijven die Keurmerk Schoon te zwaar vinden, bestaat het SieV-keurmerk. Ook dat keurmerk toetst onder meer aantoonbare opleidingen en het opleidingsbeleid, met een praktijkaudit op locatie (SieV). Het opleidingsdossier is dus ook hier de kern van de toets.

De afweging is praktisch. Grote opdrachtgevers en aanbestedingen vragen vaak expliciet om Keurmerk Schoon; voor regionaal werkend mkb kan SieV een passend startpunt zijn. Het goede nieuws: de opleidingseisen overlappen grotendeels. Een dossier dat de zeven punten uit deze gids volgt, is voor beide keurmerken bruikbaar.

Veelgestelde vragen

Wat neem je mee?

• Zoek je op OSB-keurmerk, werk dan vanuit de actuele bron: het keurmerk heet Keurmerk Schoon en de Handleiding van maart 2025 is leidend voor wat de auditor toetst.
• Opleiden zit op twee plekken in de audit: eis 5 en 6 van de schoonmaakspecifieke eisen, plus de zelfverklaring bij de Code Verantwoordelijk Marktgedrag. Ook na de cao-wisseling van 1 september 2026 blijft dat toetsbaar.
• Een dossier met de zeven vaste onderdelen, centraal beheerd en in één export aan te leveren, haalt de spanning uit de jaarlijkse inspectie en de vergrote steekproef.

Wil je de bredere context van de opleidingsverplichting? Lees onze complete CAO-gids 2026 of bekijk het RAS-erkende opleidingsaanbod waarmee je aan eis 5 voldoet.

Geschreven door Patrick van Galen Last, Director Executive Sales bij Puritas College. Puritas biedt RAS-erkende online vakopleidingen voor de schoonmaakbranche in negen talen, met alle certificaten en voortgang in één dashboard.